
هر محله یک سنگر سلامت
تعداد بازدید : 2
بازسازی مدیریت بحران با بازوان مردمی
نویسنده : یلدا توکلی / گروه تحریریه
در لحظات آغازین وقوع یک بحران، خواه یک حادثه طبیعی باشد یا شرایط اضطراری ناشی از جنگ، ثانیهها تعیین کننده مرز میان مرگ و زندگی هستند. زمانی که ابعاد حادثه گسترده میشود و ظرفیت نهادهای امدادی مانند اورژانس و بیمارستانها به دلیل حجم بالای مراجعات اشباع میگردد، حضور نیروهایی متخصص و آموزش دیده در دل هر محله میتواند ورق را به نفع سلامت مردم برگرداند. طرح محلات شهید سلامی که با نگاهی راهبردی کلید خورد، دقیقا به دنبال تحقق همین هدف است، تبدیل کردن هر کوچه و محله به یک پایگاه مستحکم برای نجات جان انسانها.
طرح شهید سلامی، پلی میان مردم و نهادهای حاکمیتی
اساس و بنیان طرح شهید سلامی بر این منطق استوار است که مدیریت بحران نباید صرفا در لایههای بالای مدیریتی باقی بماند. هدف اصلی این طرح تقویت آموزش و آمادگی مردم در سطح محلات است تا در شرایط اضطراری، پیش از آنکه نیروهای دولتی و امدادی به محل حادثه برسند، خود مردم بتوانند نقش پشتیبان را ایفا کنند. این طرح که با پیشنهاد دولت اجرایی شده، در واقع پاسخی هوشمندانه به محدودیتهای لجستیکی در زمان بحران است. در شرایطی که نقاط آسیب دیده بیشتر از توان عملیاتی دستگاههای اجرایی باشد، این تیمهای محله محور هستند که زمان طلایی امدادرسانی را حفظ میکنند.
فلسفه تشکیل کانون در شرایط حساس
دکتر حمید صانعی که علاوه بر تخصص در حوزه قلب و عروق و جایگاه استاد تمامی دانشگاه، ریاست هیئت مدیره ستاد امداد و نجات محلات و نمایندگی رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان اصفهان در این پروژه را بر عهده دارد، در گفتگو اختصاصی با ما به ضرورت تشکیل این ساختار اشاره کرد. او معتقد است که ایده اصلی این کانون در راستای اجرای طرح شهید سلامی و با هدف تقویت مدیریت بحران در سطح خرد محلهای شکل گرفت. وی تاکید کرد که در شرایط بحرانی، اگر تعداد نقاط آسیب دیده از توان عملیاتی دستگاههای رسمی فراتر رود، این مردم هستند که باید به عنوان پشتیبان عمل کنند. او توضیح داد که این کانونها ایجاد شدهاند تا مردم با دریافت آموزشهای لازم، مدیریت بحرانهای اولیه را تا زمان رسیدن نیروهای خدماتی و امدادی بر عهده بگیرند.
تقسیمبندی ۵۳ گانه
یکی از نکات بسیار مهمی که دکتر صانعی بر آن تاکید داشت، ساختار عملیاتی این طرح در سطح شهر اصفهان است. او گفت که برای اجرای دقیق طرح، کانون های امداد و نجات در ۵۳ قسمت مختلف شهر تشکیل شده و هدف از این کار این است که در مواقع بحرانی، هر محله بتواند به صورت مستقل و سریع به نیازهای بهداشتی و درمانی خود پاسخ دهد. وی همچنین خاطرنشان کرد که اورژانس ۱۱۵ و بیمارستانها مسئولیتهای سنگین خود را دارند و در مواقعی مانند جنگ یا حوادث گسترده، ممکن است فرصت کافی برای حضور به موقع در تمام نقاط شهر را نداشته باشند، لذا این ۵۳ کانون به عنوان بازوی کمکی بهداشت و درمان استان اصفهان، خلاءهای زمانی و مکانی را پر میکنند.
فراخوان متخصصان به پایگاههای مسجدی
رئیس هیئت مدیره کانون امداد و نجات محلات در ادامه صحبتهای خود به موضوع حیاتی تامین نیروی انسانی متخصص اشاره کرد و متذکر شد : ما از تمامی کارکنان بازنشسته بهداشت و درمان، پزشکان، پرستاران و حتی دانشجویان و اینترنها دعوت میکنیم تا به این حرکت بپیوندند. دکتر صانعی راه دسترسی به این شبکه را بسیار ساده توصیف کرد و افزود که متخصصان هر محله میتوانند به بزرگترین مسجد محل زندگی خود مراجعه کرده و برای عضویت ثبت نام کنند. ایشان حتی از مردم عادی خواست تا اگر در همسایگی خود فرد متخصصی را میشناسند، او را برای پیوستن به این کانونها تشویق کنند تا ظرفیتهای تخصصی محله به درستی شناسایی و سازماندهی شود.
چیدمان تخصصی تیمهای چهارده نفره
وقتی از دکتر صانعی در مورد چیدمان و تجهیزات این کانونها پرسیدیم، ایشان با دقت بالایی ساختار تیمها را تشریح کرد و یاد آور شد : در هر کانون حداقل چهارده نفر عضو هستند که هر کدام مسئولیت مشخصی را بر عهده دارند. این تیم شامل مسئول تدارکات، مسئول درمان، مسئول حمل و نقل ، مسئول اطلاعرسانی، پرستار، پزشک و غیره است که به صورت هماهنگ با یکدیگر فعالیت میکنند. وی همچنین اشاره کرد که تجهیزات و کمکهای مورد نیاز این کانونها از طریق مشارکت خیرین بزرگوار در محلات و با پشتیبانی دانشگاه علوم پزشکی تامین میشود تا این تیمها ابزار لازم برای امدادرسانی اولیه را در اختیار داشته باشند.
آمادگی پایدار در زمان صلح و آتشبس
دکتر صانعی در بخشی از این گفتگو به نکتهای راهبردی اشاره کرد و گفت که فعالیت این کانونها نباید محدود به زمان جنگ یا بحرانهای حاد باشد. او تاکید کرد که حتی اکنون که در شرایط آتشبس هستیم، این کانونها همچنان با قدرت به فعالیت خود ادامه میدهند و همواره در حال جذب نیرو و ارتقای سطح توانمندیهای خود هستند. به گفته ایشان، این آمادگی برای مقابله با تهدیدات مختلف از جمله اپیدمیهایی مانند کرونا یا هر نوع حادثه غیرمترقبهای است که نیاز به واکنش سریع مردمی دارد. هدف این است که تمام این ۵۳ کانون به صورت موازی رشد کنند و همواره آماده خدمترسانی باشند.
رسالت انسانی و جهادی در مدیریت شهری
این مقام مسئول بر وجهه انسانی و داوطلبانه این طرح تاکید کرد. او این حرکت را یک اقدام انساندوستانه و مفید دانست که میتواند امنیت روانی و جسمی شهروندان را در سختترین شرایط تضمین کند. نماینده رئیس دانشگاه علوم پزشکی معتقد است که حضور داوطلبانه نخبگان سلامت در محلههای خودشان، والاترین شکل خدمت به خلق است.